«فريدا» - Frida
۲۰۰۲
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
«فريدا» يک بيوگرافی است . تاچه حد مستند و منطبق با واقعيات تاريخی ؟ چه اهميتی دارد ، وقتی خود يک زندگی ست و واقعيتی بر پرده ، يک دنيا . دنيای کوچکی هم نيست ... بگذاريد از حظ وافرم بنويسم ، از شوری که اين زندگی و آدم های درگيرش در من زنده کرد . از کار زيبا و ممتاز و خارق العاده و ريزه کاری ها و شخصيت پردازی و داستانگويی خاص
جولی تايمور بنويسم . از بازی های پر جان و هيجان
سلما هايک و
آلفرد مولينا بنويسم . از رنگ و موسيقی و نظريه پردازی و بيان عقايد و ترسيم ديدگاه های اجتماعی پيرامون انسان ها به کمک سينمای پرايجاز در قالب تصوير بنويسم . از ...
صحنه صحنه ء «فريدا» از نمای آغازين تا پايان ، هريک کمپوزيسيونی است رنگين بر اساس ذهنيات سوررئال فريدا ... آنگونه که بر تابلوهای او نقش شده است . فريدا ، عاصی ، پرشور ، و مجروح ناگزير است روحی بزرگ را در تنی رنجور حمل کند . نبرد اين روح سرکش ، پرشور ، و سودايی با قالب ضعيف خود ديدنی است . «فريدا» روحی ست که در کالبدش نمی گنجد .
تايمور فارغ از پرگويی و گسيختگی در روايت ، همچون مينياتوری رنگين برخورد و زوايای روحی انسانهای حساس و هنرمندش را با انسانها و مقولات فکری گوناگون جهان پيرامونشان نقش می زند . خصايص آنها را ترسيم می کند و توجيهات رفتاری را به قضاوت تماشاگر می نهد ... غريزه ، کنش های فردی و اجتماعی ، توجيهات و توضيحات ، احوال روحی ، و محظورات و محدوديت ها . همه همه پيش چشم تان رژه می روند و ... تايمور با زيرکی تمام (البته فقط) اندکی از سلايق شخصی اش را ممزوج با اين ظرايف به ذهن شما تلقين می کند ، تلقينی که در برابر اين رنگين کمان زيبايی ها اصلا" قابل ايراد نيست . آن را چون اظهار نظر ساده ای بپذيريد ، جمع بندی باز هم با خود شماست .
از زيباترين لحظه هايی که در سراسر صحنه ها و بخش های فيلم جاری ست :
- حرکت از روی صورت فريدا به جوانيش در فصل آغازين فيلم .
- فريدای جوان پس از تصادف ، در مرز ميان مرگ و زندگی چشم به جهان می گشايد ... تصور سوررئال اين لحظه را بايد فقط ديد .
- لحظه و نحوه ء خلق شدن تابلوهای فريدا در بخش های مختلف فيلم .
- مرور احساس ناشی از حضور در امريکا ، در بدو سکانس های مربوط به «سفر به امريکا» .
- تجلی عصبانيت فريدا از زن بارگی «ريويه را» ضمن تماشای فيلم کينگ کونگ در سينما .
- بيان توام با مقدمه چينی ظريف خصلت همجنس گرايی ضمنی فريدا و اشاراتی که در سه يا چهار صحنه از فيلم همچون فلاش هايی اين بخش روحيات و غرايز او را روشن می سازد .
- رنگ ديوارها ، لباس ها (حتی لباس عروسی فريدا) ، و ساير عناصر صحنه در سراسر فيلم .
- آواز در کافه که سرانجام تروتسکی را در فيلم رقم می زند .
- و ... و ...
شخصيت پردازی دقيق و کامل پرسوناژهای محوری و رها کردن شخصيت های فرعی به فراخور حال و علت حضورشان در داستان و ترسيم تصويری و موجز عواطف و احساسات و حالات روحی و ... شيفتگی و سرگشتگی و شور و سوررئاليسم فريدا بخوبی در اثر تايمور ممزوج و مصور و قابل رويت است .
خوشبختانه در عين نااميدی ام از فيلم های سال ۲۰۰۲ امريکا و اروپا ، به ناگهان با ذوب يخ ها روبرو شدم . «فريدا» اثری است به قطع يقين اسکاری برای صحنه پردازی ها ، کارگردانی ، فيلمبرداری ، بازيگری ، ... ، و بازی «سلما هايک» بی شک اعضای آکادمی را وادار به توجه خواهد کرد و اگر مناسبات و اخلاقيات يهودی حاکم بر ذهنيت ايشان بخاطر چند صحنه ء فيلم ، و اصليت هنرپيشه و ملاحظات جانبی از اين دست مانع نشود ، اسکار بهترين بازيگر نقش اول زن امسال (بدون نياز به ديدن بقيه ء فيلمهای امسال) بی ترديد شايسته و متعلق «سلما هايک» است .
و ... امان ... امان از موسيقی جادويی امريکای لاتين و کاربردش در «فريدا» .
«فريدا» فرصتی است مغتنم برای علاقمندان سينما ... او را به سادگی فراموش نخواهيد کرد .
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
کارگردان : جولی تايمور / فيلمنامه : کلنسی سيگال ، دايان ليک ، گريگوری ناوا ، و آنا توماس بر اساس کتاب «فريدا : زندگينامه ء فريدا کاهلو» اثر هايدن هررا / فيلمبردار : رودريگو پريه تو / موسيقی متن : اليوت گلدنتال / تدوين : فرانسوا بونو / بازيگران : سلمت هايک (فريدا) ، آلفرد مولينا (ديه گو ريويه را) ، جفری راش (لئون تروتسکی) ، اشلی جاد (تينا مودوتتی) ، آنتونیو باندراس (ديويد آلفارو سيکوئروس) ، ادوارد نورتون (نلسون راکفلر) ، چاولوس وارگاس (مرگ) ، و ...
رنگی ، محصول سال ۲۰۰۲ امريکا ، مدت زمان نمايش ۱۱۸ دقيقه ، درجه بندی MPAA برای نمايش R بواسطه ء صحنه های جنسی و برهنگی و الفاظ رکيک .