تحول سينما در آغاز قرن بيست و يکم
MPEG-4 و صنعت سينما
___________________________________
نگارش ، گردآوري ، و ترجمه : نادر خوانساري
http://khonsari.blogspot.com
___________________________________
قسمت دوم (در ادامه مطلب ۱۹ ژوئن)
کاربردها
ــــــــــــ
نخستين کاربرد آشکار استاندارد MPEG-4 دريافت جريان سيال تصاوير از وب سايت ها خواهد بود . درگذشته ، بزرگترين مانع ارسال مستمر تصوير فيلم ها از طريق اينترنت محدوديت پهناي باند Band Width ارتباطي بوده است . حتي پرسرعت ترين شرکتهاي ارتباطي ISP نيز نمي توانند جريان انتقال تصاوير ويديويي را (با حداقل کيفيت لازم) پشتيباني کنند . علت «به اندازه ء تمبر پستي بودن» تصاويرويديويي انتقالي از طريق اينترنت در سايتهايي نظير ifilm.com هم همين است !
حال که تصوير ويديويي مي تواند به کسري از حجم اصلي خود فشرده شود ، پهناي باند ديگر گلوگاه و مانع کار نيست . تصوير کامل با حرکت تمام و رزولوشن بالا با ۵ تا ۱۰ مگابيت در ثانيه سرعت ارتباطي منتقل خواهد شد که البته اين هنوز پهناي باند ارتباطي بالايي را مي طلبد . بهرحال فعلا با پذيرش اندکي محدوديت در اندازه و کيفيت ، انتقال تصاوير ويديويي با کيفيت بالا در اينترنت به واقعيت بدل شده است . توانايي پخش و جابجايي تصاوير ويديويي به صورت مقادير بسيار کم اطلاعات Data مي تواند به مفهوم موفقيت و ارتقايي در کاربردهاي مخابرات بي سيم نيز باشد .
امکان بدست آمده ء ديگر توزيع فيلم هاي بلند سينمايي روي CD است . فيلمي که بطور عادي حجمي حدود ۹ گيگا بايت را روي يک DVD اشغال مي کرد ، اکنون مي تواند به حجم بسيار کمتر حدود ۷۰۰ مگابايت (با خطر بسيار کم ناشي از فشرده سازي) فشرده شود . اين به مفهوم قراردادن يک فيلم روي يک CD است . سخت افزار سوزاننده «رايتر» DVD ها هم بسيار ارزان شده است (مدل هاي موجود قبلي در امريکا قيمت هايي معادل ۳۰۰۰ تا ۳۴۰۰ دلار داشتند) ، رايترهاي VCD قبلا به حجم بسيار وسيع و با قيمتي حدود چندصد دلار امريکا (قيمت هاي قبلي و فعلي ايران که اصلا قابل بحث و مقايسه نيستند) مورد کاربرد بودند و پيدايش MPEG-4 توزيع و تکثير DVD هاي با کيفيت عالي را در دسترس همگان قرارداده و منبعد هر فردي حتي با کامپيوتر خانگي خود قادر به اين کار خواهد بود .
MPEG-4 عرصه ء رقابت را بر فرمت هايي نظير Quick Time ، AVI ، و Real Time نيز تنگ کرده است . اين فرمت مشکل نياز به نصب سه نرم افزار متفاوت نمايشگر (Media Player) را که قادر به پشتيباني فرمت هاي رقيب نيستند را رفع کرده است .
MPEG-4 قابليت هاي گسترش تکنولوژيک در آينده را نيز فراهم آورده است . گروه MPEG استاندارد MPEG-4 را بعنوان استانداردي چندرسانه اي (Multi Media) براي ترکيب تصاوير متحرک ، ويديويي ، و متن به همراه يکديگر در يک قالب طراحي کرده است . ماهيت شيء گرايانه (Object Oriented) ء اين فرمت براي تاثير متقابل کاربر بر اطلاعات (Data) انتقالي بسيار مفيدست ، براي مثال : يک مکعب چرخنده مي تواند با کليک ماوس يا هر ابزار اشاره گر ديگر ، خروجي فيلم را تغيير داده و مثلا با کليک روي وجه A فيلم را به زبان آلماني نمايش دهد .
معايب
ــــــــــ
بزرگترين نقطه ء قوت MPEG-4 مي تواند از طرف ديگر بزرگترين نقص آن نيز تلقي شود ، توانايي بالاي شيوه ء فشرده سازي اين استاندارد بسيار پيچيده است . اين بدان معناست که زمان «به رمز آوري» (Encode) اين فرمت بسيار زياد خواهد بود ، براي مثال تبديل اطلاعاتي با فرمت MPEG-2 به MPEG-4 زمان زيادي را بخود اختصاص مي دهد و يک فيلم بلند سينمايي با يک کامپيوتر متوسط خانگي براي «رمز شدن» به زماني حدود ۶ تا ۱۲ ساعت نياز خواهد داشت ! شايد اين موضوع چندان نگران کننده نباشد ، زيرا زحمت کار در اين بخش بر عهده ء توزيع کنندگان فيلم با اين فرمت است که طبعا بايد توانايي استفاده از جديدترين امکانات روز را داشته و از امکاناتي بسيار بالاتر از يک کامپيوتر متوسط خانگي استفاده کنند .
مشکل ديگر نياز اين فرمت به قدرت بسيار بالاي پروسسورها براي نمايش تصاوير ويديويي و بازخواني و «رمز گشايي» (Decode) اطلاعات آن است . مردم عادي که عموما جديدترين و قوي ترين کامپيوترها را در اختيار ندارند ، بايد اين مشکل را تحمل کنند . گرچه فعلا در آغاز راه گسترش اين استاندارد هستيم و شايد خيلي زود باشد تا به معضل زمان پردازش موردنياز «رمز گشايي» آن بپردازيم ، ولي بايد پذيرفت که اين مطلب مشکلي بزرگ و جدي است .
مشکل بزرگ ديگر محدود بودن نمايشگر فيلم هاي داراي اين فرمت است (فعلا دستگاه نمايشگري به جز کامپيوتر براي اين فرمت موجود نيست) . خوشبختانه نرم افزارهاي نمايشگر رايگان DIVX اخيرا در آدرس اينترنتي :
http://www.divx-digest.com/software/divxcodec.html
قرار داده شده اند . Divx روايتي اصلاح شده از نرم افزار کمکي MPEG4V3 شرکت مايکروسافت است که ارتباطي با نرم افزار Circuit City Divx که ديگر از دور خارج شده است ، ندارد . بعلاوه Media Player ويندوز مايکروسافت نيز قابل اصلاح براي نمايش فيلمهاي Divx مي باشد . عليرغم همه ء اينها ، نرم افزارهاي پشتيباني کننده ء اين نمايشگرها فعلا بسيار محدودند .
ادامه دارد ...