... از سينما و |
||||||||
|
جمعه، آذر ۱۵، ۱۳۸۱ «اتاق پسر» La Stanza del figlio (The Son's Room) - 2001 ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ بازيگران : نانی مورتی (جيووانی) ، لورا مورانته (پائولا) ، جاسمين ترينکا (ايرنه) ، جيوزپه سانفليس (آندرا) ، سوفيا ويگليار (آريانا) محصول ۲۰۰۱ ايتاليا ، پخش کمپانی ميراماکس ، مدت زمان نمايش : يک ساعت و ۲۷ دقيقه ، ژانر : درام . بر زير اين سقف کبود که همواره فرو می ريزد اختصاصی سايت ۳۰ نما با ديدن «اتاق پسر» دريافتم که مورتی فيلمسازی است که برايم آرامش به ارمغان می آورد ، فارغ از هر بود و نبودی . جهان وطنه جهان وطن . چه فرق می کند ايتاليايی باشد يا کجايی ؟ در «آپريل» هم همينطور بود . فيلم عملا" از دو بخش تشکيل شده است :  بخش اول : جيووانی روانکاو است . همسر دارد و دو فرزند ، يک دختر و يک پسر . مردی است آرام و منطقی . خانواده ای خوشبخت و ساده با روزمررگی شيرين . در کارش موفق است . بيمارانش با اذهان چه ساده و چه پيچيده او را دوست دارند و به او اعتماد می کنند ، حتی اگر خلاف آن عنوان نمايند . او صبح يک روز تعطيل آندره ا پسرش را به دويدن دعوت می کند ، پسر عليرغم قرار با دوستانش اين دعوت را می پذيرد ، حتی مادر هم حاضرست با آنها برود که ... تلفن زنگ می زند و يکی از بيمارانش بصورت اضطراری تقاضای ملاقات او را می کند . جيووانی قرار دويدن را لغو می کند و برای ديدن بيمارش به حومه ء شهر می رود . در بازگشت درمی يابد که آندره ا حين غواصی با دوستانش مرده است . در بخش دوم : بقيه ء اعضای خانواده بايد با اين فاجعه کنار بيايند . زيبايی اين بخش به مراتب بيشتر از بخش قبلی آن است . نپذيرفتن . تلقی به تقدير ؟ مقصر دانستن بيمار روز حادثه ؟ يا خود ؟ آيا جستجو و حتی کشف علت مرگ ، چيزی را جبران می کند ؟ سلامت يا خرابی رگولاتور و فشارسنج کپسول اکسيژن غواصی چه دردی را دوا می کند ؟ از اين درد لاعلاج بايد به کجا پناه برد ؟ جيووانی حالا ديگر رابطه ء کاملی با بيمارانش ندارد . دگرگونست و خود تسلی می طلبد ... و آنقدر شجاع است و حائز حسن نيت که بيماران خود را جواب می کند . و صحنه های موجز و زيبای توديع : توديع با زن وسواسی ، توديع با بيمار روز حادثه ، ... و توديع با مرد مهاجم روان پريش . و ... آريانا . دوست آندره ا با آشنايی يک روزه ولی يادگار پسر ... که به ديدارشان می آيد ... با استفانو . آريانا عليرغم ميل پدرش با استفانو به کشف دنيا می شتابند ، آنها هم به گونه ای خانه و خانواده را ترک کرده اند ... و خانواده اين دو را در سفرشان ياری می کند ... و ادامه ء زندگی را در کنار آبی دريا می پذيرد ... با ترنم ترانه ای : بر زير اين سقف کبود که هر دم فرو می ريزد ... نمی دانم از بهر چه آمده ام ، آمده ام ، آمده ام  «اتاق پسر» عناصر سينمای درام را به کفايت و ايجاز و فارغ از اغراق های آثار ملودرام به کار گرفته است . در داستان ، تصويری از خوشبختی بر آينه می سازد و آينه را می شکند تا مسرورين از تصوير را به خوديابی وا دارد . موسيقی لطيف فيلم ، لحظه لحظه فضاهای اثر را پشتيبانی کرده و بجا هم ساکت می ماند : به لحظه ء گريه ء تلخ مادر پس از مرگ آندره ا روی تخت ، يا مضمون ترانه ء پيشنهادی فروشنده ء سی دی های موسيقی به پدر را که بر فضای پايانی فيلم نيز تکرار می شود ، توجه کنيد . بازی های طبيعی و فارغ از (باز) گزافه های ملودراماتيک خصوصا" خود مورتی و مورانته از مختصات قدرتمند فيلم محسوب می شوند ، خصوصا در معدود صحنه های خروج فيلم از تعادل در آرامش نظير ايرادگيری پدر از اجزاء خانه و شکستن قوری بندزده يا حضور تنهای او در شهربازی شاد و شلوغ پس از مرگ پسر . کارگردانی بسيار خوب با عنايت به ميزانسن های کاملا" متعادل و مشابه (که از شاخصه های کار مورتی است) با تغيير ريتم بجا (مثلا" در زمان حضور پدر در روز حادثه در حومه ء شهر که با صحنه های کاميون مقابل در جاده نسبت به ماشين پدر قطع به عدم تعادل ايرنه ضمن موتورسواری و شوخی با دوستان ، و دويدن پسری در ساحل و تنه زدن او به مادر) ، مقدمه چينی به کمک ريتم ، دويدن و رانندگی مکرر در شب در بخش دوم فيلم که تکدر و تاريکی به فضا القا می کند (در بخش اول تمام اين گونه صحنه ها در روز اتفاق می افتند) و ... . فيلمبرداری ، با حرکات منحنی و ملايم مستمر که به حمايت از ميزانسن و ريتم وارد عمل شده با نورپردازی و فيلترهای سبک علاوه بر واقع نمايی و رئاليستی کردن فضای داستان مانع از کسالت تماشاگر می شود . در کنار اين روال فيلمبرداری ، بايد نحوه ء تدوين کار را هم که کاملا" هماهنگ با روند پيشرفت داستان و ميزانسن های فيلم در جهت حفظ ريتم و همراه سازی تماشاگر با اثر عمل کرده است ، ستود . اتاق پسر از معدود فيلم هايی است که می توان بدون خستگی چند بار به ديدن آن نشست و از فضای مطبوع آن لذت برد . شايد اين فيلم نانی مورتی را بتوان اثری آکادميک در فضا سازی تلقی نمود . ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ «اتاق پسر» در سال ۲۰۰۱ موفق به دريافت نخل طلا و جايزه ء فيپرشی بهترين فيلم جشنواره ء کان ، جايزه ء داوود بهترين فيلم و بهترين بازيگر نقش اول زن و بهترين موسيقی متن جشنواره ء دوناتللو ، روبان نقره ای بهترين کارگردان سنديکای سينمايی نويسان ايتاليا ، و در عين حال کانديد جايزه ء داوود بهترين بازيگر مرد و بهترين کارگردان و بهترين تدوين و بهترين صداگذاری و بهترين بازيگر نقش دوم زن و مرد و بهترين فيلمنامه ء جشنواره ء دوناتللو ، و کانديد جايزه ء فيلم اروپايی بهترين فيلم و بهترين بازيگر زن جشنواره ء فيلم های اروپايی ، و کانديد روبان نقره ای بهترين بازيگر زن و بهترين فيلمبرداری و بهترين داستان و فيلمنامه ء اريجينال و بهترين فيلم و بهترين بازيگران زن و مرد نقش دوم سنديکای سينمايی نويسان ايتاليا در سال ۲۰۰۱ ، و کانديد سزار بهترين فيلم خارجی مراسم اعطای جايزه ء سزار فرانسه سال ۲۰۰۲ بوده است . بيوگرافی مختصر و فيلمو گرافی نانی مورتی (Nanni Moretti) : او در ۱۹ آگوست ۱۹۵۳ در رم بدنيا آمد و هنوز هم در همانجا زندگی می کند . از کودکی خود را وقف دو علاقه کرد : سينما و واترپلو . در ۱۹۷۰ او هم در تيم های دسته اول و هم در تيم ملی جوانان واترپلوی ايتاليا بازی می کرد . در همان سالها به همراه جناح چپ پارلمان ، درگير سياست شد . بعد از فراغت از تحصيل دبيرستان با فروش آلبوم تمبرش يک دوربين سوپر۸ خريد و در ۱۹۷۳ بهمراه همکلاسی هايش فيلم های کوتاه خانگی ساخت . پس از ساخت سه فيلم ، در ۱۹۷۶ «من خودکفا هستم» را ساخت ، ولی فيلمسازی حرفه ای او در ۱۹۷۸ با فيلم «Ecce Bombo» آغاز شد ، که نخستين موفقيت ملی او بعنوان يک فيلم cult ايتاليايی در زمينه ء سينما محسوب می گردد . در ۱۹۸۱ «روياهای شيرين» ، در ۱۹۸۳ «پيکر شيرين بيانکا» ، در ۱۹۸۵ «مراسم عشاء به پايان رسيد» ، در ۱۹۸۹ «کبوتر ردوود» ، در ۱۹۹۰ مستند سياسی «چيز» ، در ۱۹۹۴ «خاطرات شيرين» ، در ۱۹۹۶ «مراسم افتتاحيه ء کلوزآپ» ، در ۱۹۹۸ «آپريل» و در سال ۲۰۰۱ «اتاق پسر» را ساخت . [ ۵:۵۱ ب.ظ. ] پيوند به اين مطلب |
|||||||
 |
||||||||
